"Մենք հասկանում ենք Թուրքիայի ակնկալիքները Հյուսիսային Կիպրոսի ճանաչման հարցում, սակայն Թուրքիան եւս այդ հարցում պետք է հասկանա Ադրբեջանին: Այն պահին, երբ ճանաչենք Հյուսիսային Կիպրոսը, 10-15 երկիր, իրենց հերթին, կարող են նույնն անել Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ",- թուրք լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարել է Ադրբեջանի փոխվարչապետ Ալի Հասանովը:
Հետաքրքիր է, սակայն, ադրբեջանական իշխանությունները, չգիտես ինչու, նման շրջահայացություն չցուցաբերեցին պաղեստինյան հարցում: Դեռեւս հունիսին Պաղեստինի իշխանությունները հայտարարել էին, թե պատրաստվում են ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի առաջիկա նստաշրջանին հանդես գալ "Պաղեստինի Հանրապետությունը" ճանաչելու խնդրանքով: Համապատասխան հայտարարությանը հետեւեցին Ազգային վարչակազմի բանագնացների արտասահմանյան այցերը, որոնց շրջանակում ինքնավարության ղեկավար Մահմուդ Աբասը ժամանեց Բաքու:
|
"Ադրբեջանը միջազգային բոլոր կազմակերպություններում աջակցում է Պաղեստինի Հանրապետությանը: Իսլամական կոնֆերանսի կազմակերպության բոլոր քննարկումների ժամանակ ՄԱԿ-ի շրջանակներում Ադրբեջանը եղել է Պաղեստինի կողքին, եւ այդպես կլինի հետագայում: Կարծում ենք` մոտ ապագայում կստեղծվի անկախ, ինքնավար Պաղեստինի Հանրապետություն, որի մայրաքաղաքը պետք է դառնա Արեւելյան Երուսաղեմը: Սա մեր դիրքորոշումն է, որը մենք կպաշտպանենք միջազգային բոլոր կազմակերպություններում",- Աբբասի հետ հանդիպումից հետո հայտարարել էր Ադրբեջանի նախագահը:
|
 |
Այս հայտարարությանը հաջորդեց Պաղեստինի դեսպանատան բացումը Բաքվում: Նշենք, որ ԱՄՆ-ն արդեն հայտարարել է, որ ՄԱԿ-ի ԱԽ-ում Պաղեստինի ճանաչման մասին բանաձեւի քննարկման դեպքում պատրաստվում է կիրառել վետոյի իր իրավունքը:
Առաջին հայացքից, Բաքվի դիրքորոշումը պաղեստինյան հարցում թվում է տարօրինակ. Ադրբեջանը, զգուշանալով ԼՂՀ հնարավոր միջազգային ճանաչումից, պատրաստ է անտեսել իր գլխավոր դաշնակից Թուրքիայի շահերը եւ հրաժարվում է Հյուսիսային Կիպրոսի ճանաչումից: Մյուս կողմից` նա դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատում չճանաչված Պաղեստինի հետ, այն դեպքում, երբ Պաղեստինի միակողմանի անկախացմանը դեմ է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող ԱՄՆ-ն:
Կրկնելով արեւմտյան վերլուծաբաններին՝ կարելի է հավաստել, որ "անտրամաբանական գործելաոճը հատուկ է Կովկասի բնակիչներին", բայց թվում է՝ այս դեպքում խնդիրն այլ է:
Չմոռանանք՝ այս տարվա մայիսին Ադրբեջանն անդամակցեց Չմիավորման շարժմանը (ՉՇ), որի անդամ է նաեւ Պաղեստինը: Իսլամական գրեթե բոլոր երկրներն ընդգրկող այս կազմակերպության խնդիրներից մեկը միջազգային կառույցներում, այդ թվում ՄԱԿ-ում կոորդինացված գործելն է:
Այս տարվա մայիսին ՉՇ-ն Բալիի գագաթնաժողովում ընդունեց բանաձեւ, որով միջազգային հանրությանը կոչ էր անում պաշտպանել պաղեստինցիների՝ անկախանալու իրավունքը: Եվ Պաղեստինի ճանաչման հարցում Բաքվի շտապողականությունը բացատրվում է ՉՇ "նորաթուխ" անդամի դերում իրեն արդարացնելու մեծագույն ցանկությամբ:
Այնուամենայնիվ, ինչո՞վ կարող է Ադրբեջանի համար կարեւորվել "երրորդ աշխարհի" երկրները համախմբող Չմիավորման շարժումը:
Թվում է՝ սեփական խնդիրները հաղթահարելու հարցում "երրորդ աշխարհի" աջակցությանն ապավինելու փորձերը Բաքվի հուսալքության հերթական ապացույցն են: Ստեղծվում է տպավորություն, որ Ադրբեջանում սպառել են ավանդական գործընկերներին կեղծելու, մոլորեցնելու հնարավոր բոլոր ռեսուրսները եւ այժմ "թարմ ականջներ" են փնտրում:
Ադրբեջանի, մեղմ ասած, հուսալքության մասին է վկայում փոխվարչապետ Հասանովի հետեւյալ հայտարարությունը. "2001 թվականին կարծում էի, որ Ղարաբաղի հարցում ժամանակը մեր օգտին է աշխատելու: Մինչդեռ այսօր արդեն այդպես չեմ մտածում: Գործընթացը երկարում է, խնդիրը` խորանում: Ղարաբաղի հարցում ժամանակը քաղաքական առումով մեր օգտին չաշխատեց: Մենք ասում ենք, որ եթե այսպես շարունակվի, ապա կարող է պատերազմ լինել: Իհարկե, մենք ուզում ենք, որ Թուրքիան այդ դեպքում թիկունքից սատար կանգնի մեզ, բայց կա միջազգային իրավունք ասվածը":
Խոստովանենք՝ նման անկեղծությունն ինչ-որ իմաստով նույնիսկ կարեկցանք է առաջացնում: Ամեն դեպքում, ստեղծվում է տպավորություն, որ տարիներ շարունակ վարած անհեռատես քաղաքականության արդյունքում, երբ Ադրբեջանը ջանք չի գործադրել անգամ քողարկելու իր՝ բարբարոս լինելու հանգամանքը (ինչի վկայությունն են մինչեւ օրս շարունակվող ռազմատենչ հայտարարությունները), այդ երկիրն իրեն ինչ-որ իմաստով դատապարտել է ինքնամեկուսացման: Եվ խորը ռեւերանսները Չմիավորման շարժման ուղղությամբ, միաժամանակ քողարկված, այնուամենայնիվ ժամանակ առ ժամանակ ակնհայտ դարձող անհամաձայնությունները Թուրքիայի հետ նման մեկուսացման անթաքույց վկաներն են: