Սերգեյ Սիմոնյան
"Անահիտ" պատմամշակութային երիտասարդական ՀԿ նախագահ, հայագետ-տոմարագետ, տ.գ.թ.
-Հայտնի է, որ հայերը նշել են ձմեռային արեւադարձի օրը: Ինչո՞վ էր դա պայմանավորված, մի փոքր պատմե՛ք դրա մասին:
-Հայերը հնում ձմեռային արեւադարձի օրը` Հայկյան Սրբազան Տոմարով Մեհեկան ամսի 8-րդ օրը, Միհրի ծնունդ են նշել: Նկ.1-ում պատկերված են աստղագիտությունից հայտնի գիշերահավասարի եւ արեւադարձի օրերը, որտեղ ձմեռային արեւադարձի օրը դեկտեմբերի 22-ն է:
Նկ.1
Միջնադարում, երբ Հուլյան տոմարով գարնան գիշերահավասարի օր էր համարվում մարտի 20-ը, Մեհեկան ամսվա Միհրի օրը համապատասխանում էր դեկտեմբերի 22-ին (տես աղ.1): Հայտնի է, որ ՄիհրիծննդյանտոնակատարությանըվերջտալուհամարՀռոմիեկեղեցին 451թ. Քաղկեդոնիժողովումորոշեցդեկտեմբերի 25-իննշելՀիսուսիծննդյանօրը:
Աղյուսակ1
-Ձմեռային արեւադարձի օրը ի՞նչ է ընդունված պատրաստել, ի՞նչ պետք է պարտադիր լինի սեղանին: -Ըստ սրբազան ավանդության` սեղանին պարտադիր պետք է լինեն արեւային վառ գույներով մրգերն ու չրերը, թոնիրում թխված կլոր գաթան, բոքոնը ու նաեւ թոնիրում պատրաստված ծիսական հարիսան ու ղափաման: Կարմիր գինին նույնպես պարտադիր է, չմոռանանք, որ մեր բոլոր տոների նշանաբանն է` "Հացն ու գինին Տէր կենդանին":
-Արեւելյան օրացույցով 2012-ը վիշապի տարի է: Իսկ հայկական օրացույցով ո՞ր նշանն է 2012-ի տանուտերը:
-Հայոց տոմարական համակարգում գալիք Նոր տարվա տանուտերը Խեցգետինն է, որը մասնակիորեն է համապատասխանում Գրիգորյան նոր տոմարի եւ Ձեր կողմից նշված Արեւելյան օրացույցով տարիներին: Հարկ է նշել, որ Սեւ Վիշապի տարին արեւելյան օրացույցով սկսվում է 2012թ. հունվարի 23-ին` նորալուսնի օրը, այլ ոչ թե հունվարի 1-ին: Հայկյան Սրբազան Տոմարով Խեցգետնի տարին սկսվում է մարտի 21-ին, որը համապատասխանում է մեր գարնանամուտի Արեգ ամսվա Արեգ օրվան` Ամանորին:
-Ամանորյա Ձեր մաղթանքը մեր հայրենակիցներին:
-Մեր հայրենակիցներին շնորհավորում եմ Միհրի ծննդյան օրվա եւ գալիք քաղաքացիական Ամանորի առթիվ, մաղթում քաղաքացիական բոլոր բնագավառներում նոր ձեռքբերումներ, առողջություն, հաջողություն, միասնություն: