Շոտլանդիայի խորհրդարանի Ազգային կուսակցության ներկայացուցիչ

-Առաջին հարցը վերաբերում է անկախության հնարավոր հանրաքվեին: Ձեր կարծիքով՝ որքանո՞վ հաջողվեց պայմանավորվել Լոնդոնի հետ ժամկետների վերաբերյալ, թե՞ դեռ քննարկումները առջեւում են: Ո՞րն է հիմնական հակազդեցության կետը, խնդիրը: Եվ հարցաթերթիկի հետ կապված՝ ո՞րն է Ձեր տեսակետը:
-Իմ կարծիքով՝ հանրաքվեի ժամկետը, ընտրություններին մասնակցելու իրավունքը եւ հարցաթերթիկը Շոտլանդիայի ժողովրդի խնդիրներն են: Իսկ Շոտլանդիայի ժողովուրդն ընտրել է Շոտլանդական Ազգային կուսակցությունը համամասնական համակարգով, որը, միեւնույն է, մեծամասնություն ստացվեց, ինչը շատ անսովոր էր: Մենք կարծում ենք, որ ժողովրդավարական է, որ որոշումը կայացնի Շոտլանդիայի ժողովուրդը եւ նրա ընտրված կառավարությունը: Երբ Հայաստանն էր իր անկախության հանրաքվեն իրականացնում, ես կարծում եմ, որ Մոսկվան չէր թելադրում հարցերը կամ ժամկետը:

-Եթե հասնենք հանրաքվեին, պատկերացնենք, որ հանրաքվեն տեղի է ունեցել, համոզվածություն կա, որ արդյունքները կճանաչվեն անվերապահորեն, եւ որեւէ անակնկալ չի լինի:
-Անշուշտ, Միացյալ Թագավորությունը ժողովրդավարական երկիր է, ե՛ւ ՄԱԿ-ի անդամ է, ե՛ւ ճանաչում է ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքը, որը ՄԱԿ-ի համաձայնագրերի մաս է կազմում: Այնպես որ, ես որեւէ խնդիր չեմ տեսնում: Երբ Շոտլանդիան անկախանա, եւ այդ քվեարկությունը ճանաչվի Միացյալ Թագավորության կողմից, մենք կկարողանանք բանակցել եւ գտնել լավագույն ճանապարհը հավասար գործընկերներ դառնալու համար: Այժմ մենք անհավասար գործընկերներ ենք:

-Անդրադառնանք քաղաքական մշակույթի խնդրին: Ողջ աշխարհի ուշադրությունը հիմա ուղղված է Շոտլանդիային՝ անկախության քննարկումների հետ կապված: Ուշադրությունը հիմնականում հենց կապված է նրա հետ, որ այսպիսի էական խնդրի շուրջ քննարկումներն ընթանում են առանց սպառնալիքների, առանց որոշակի վատ անակնկալների: Այսինքն՝ քաղաքական մշակույթը կայացա՞ծ է:
-Հանդուրժողականության առումով մենք շատ լավ դրության մեջ ենք: Մենք Եվրոպայի՝ 1000 տարուց ավելի պատմություն ունեցող հնագույն ազգերից ենք: Եվ անկախություն ունենալը մենք բնական ենք համարում, որպեսզի մեր ժողովուրդն ինքն իր ապագայի որոշումները կայացնի: Այնուամենայնիվ, մենք երբեք բռնի միջոցների չենք դիմել, Շոտլանդիայում որեւէ մեկը չի վնասվել հանուն Շոտլանդիայի անկախության պայքարի ընթացքում: Եվ մենք ժողովրդավար միջոցներով ենք առաջ շարժվում՝ քննարկումների, մտավոր հորդորների օգնությամբ: Եվ հուսով եմ, որ մենք օրինակ կծառայենք աշխարհի մյուս երկրների համար:

-Վերջին սոցիոլոգիական հարցումների թվերը, պայմանականորեն ասած, այնքան էլ լավը չեն. ստեղծվում է տպավորություն, որ "ոչ" ասողների քանակը այս պահի դրությամբ ավելի շատ է: Դա Ձեզ չի՞ անհանգստացնում արդյոք:
-Ո՛չ, ես չեմ անհանգստանում, քանի որ ընթացքը դեպի անկախություն է տանում: Ժողովուրդն անկախություն է ուզում, ու մեր գաղափարակիցների քանակն անընդհատ աճում է: Մեր կուսակցությունը երիտասարդ կուսակցություն է: Մի քանի տարի առաջ մենք Շոտլանդական խորհրդարանում մեծամասնություն չունեինք, շատ քիչ անդամներ ունեինք: Իսկ այժմ մենք Շոտլանդիայի իշխող կուսակցությունն ենք: Եվ մենք հավատացած ենք, որ մեր հանդեպ վստահությունը կմեծանա: Ես կարծում եմ, որ Շոտլանդիայի ժողովուրդը անկախության է ձգտում, սակայն երկար ժամանակ բրիտանական կողմը նրանց համոզել է, որ նրանք չափազանց աղքատ են, նրանք չեն կարողանա անկախ գոյատեւել՝ չնայած նավթի մեծ եկամուտներին: Տարիներ շարունակ մեզ ասվել է, որ մենք չենք կարող քվեարկել առանձին: Իմ կարծիքով՝ բոլոր այդ ստերն ու առասպելներն այժմ բացահայտվել են: Իսկ եթե ժողովուրդը գիտակցի իրական փաստերը, ավելի վստահ կշարժվի առաջ:

-Մի պահ պատկերացնենք՝ եթե հանրաքվեի պատասխանը լինի "ոչ", դա կլինի անկախության համար պայքարի ավա՞րտը, թե՞ նոր փուլի սկիզբը:
-Մենք համոզված ենք, որ հաղթելու ենք: Մենք նպատակ ունենք Հայաստանի նման ստանալ ձայների 99 տոկոսը՝ հօգուտ անկախության:

-Շոյված ենք Հայաստանի օրինակի համար: Պետք է անդրադառնանք այդ հարցին: Ի՞նչ կապեր կան Հայաստանի հետ թե՛ անձնական մակարդակով, թե՛ կուսակցության մակարդակով:
-Ես անչափ ուրախ եմ ձեզ հյուրընկալելու Շոտլանդիայի խորհրդարանում որպես Հայաստանի հեռուստատեսություն: Շատ ուրախ կլինեի հայկական պատվիրակություններ հյուրընկալել խորհրդարանում: Ձեր երկիրը հարուստ մշակույթ եւ պատմություն ունեցող երկիր է: Համոզված եմ, որ Շոտլանդիայի ժողովուրդը հետաքրքրված կլիներ ավելի շատ տեղեկություններ ունենալ Հայաստանի մասին: Ես գիտեմ, որ Հայաստանն ունի աշխարհի ամենաառանձնահատուկ սփյուռքը: Մեզ շատ են հետաքրքրում սփյուռքի հետ կապված հարցերը, թե ինչպես է գործում սփյուռքը: Մենք մտածում ենք, որ մի գուցե դուք մեզ սովորեցնեք, թե ինչպես կարելի է օգտագործել սփյուռքի ներուժը:

-Ձեր կարծիքով՝ քաղաքական մշակույթը եւ հանդուրժողականությունը բավարար մակարդակի վրա՞ են նույն փոքրամասնությունների հանդեպ` ազգային թե կրոնական:
-Շոտլանդիայի Ազգային կուսակցությունը բոլոր նրանց համար է, ովքեր Շոտլանդիայում են ապրում՝ անկախ ծագումից: Մենք ունենք ծագումով պակիստանցի, իտալացի Շոտլանդիայի Խորհրդարանի պատգամավորներ, որոնք Շոտլանդիայի Ազգային կուսակցությունն են ներկայացնում Շոտլանդիայի խորհրդարանում: Կարեւոր չէ, թե ով որտեղից է եկել, այլեւ դեպի ուր ենք գնում միասին:

-Շոտլանդիայի խորհրդարանն իր առաքելությունը կատարո՞ւմ է իր ամբողջ ծավալով, թե՞ Դուք բարեփոխումների կարիք եք զգում:
-2007 թ.-ից՝ Շոտլանդիայի Ազգային կուսակցության իշխանության գալուց հետո, մենք փորձել ենք օգտագործել խորհրդարանի լիազորությունները սովորական ժողովրդի կյանքի բարելավման համար՝ հարկային բեռի թեթեւացում, անվճար դեղորայք եւ կրթություն, եւ այլն: Մինչեւ ընտրվելը Շոտլանդիայի Ազգային կուսակցությունը մի քանի առաջխաղացում արձանագրեց հողային ռեֆորմների բնագավառում, երբ քվեարկությունն անցավ միաձայն: Մենք համարում ենք, որ բավականաչափ առաջադիմել ենք, սակայն դեռ հարկերի, տնտեսության, բնական պաշարների (նավթի, գազի) բնագավառում հսկողության հնարավորություն չունենք: Մենք համարում ենք, որ Շոտլանդիայի համար հաջորդ քայլը այդ բնագավառների վրա հսկողության իրականացումն է:

-Փորձենք անդրադառնանք ընտրական համակարգին: Բավարա՞ր եք համարում ընտրական համակարգի այն վիճակը, այն կառուցվածքը, որն այսօր կա, թե՞ ինչ-որ բարեփոխումներ են անհրաժեշտ:
-Շոտլանդիայի ընտրական համակարգը համամասնական-ներկայացուցչական է: Այն բավականաչափ համամասնական է, միգուցե ոչ այնքան համամասնական, որքան որոշ համակարգերը, բայց շատ ավելի համամասնական, քան Լոնդոնի Վեստմինստերի խորհրդարանի համակարգը: Կարծում եմ՝ կարեւոր է, որ համակարգը համամասնական լինի, բայց նաեւ կարեւոր է, որ ժողովուրդը հասկանա համակարգը, գիտակցի, թե ում է ընտրում: Եվ ընտրական համակարգի ցանկացած փոփոխություն պետք է լինի իրականացված ժողովրդի հետ խորհրդակցության արդյունքում:

-Հաջորդ հարցը վերաբերում է Շոտլանդիայի քաղաքական համակարգին: Որքանո՞վ է այստեղ գործում իրավասությունների բաշխումը՝ խորհրդարանի, կառավարության, տեղական ինքնակառավարման, դատական համակարգի միջեւ: Բարեփոխումների կարիք տեսնո՞ւմ եք:
-Անշուշտ, իմ ցանկացած բարեփոխումը, որոնք ես կուզենայի տեսնել, տնտեսական եւ կարգավորող լիազորությունների փոխանցումն է Վեստմինստերից Շոտլանդիային:

-Ինչպե՞ս կգնահատեք Շոտլանդիայի ներկա իրավիճակը թե՛ որպես նախկին լրագրողի եւ թե՛ արդեն խորհրդարանականի աչքերով:
-Այժմ շատ հետաքրքիր ժամանակ է Շոտլանդիայում աշխատելու համար ե՛ւ որպես քաղաքական գործիչ, ե՛ւ որպես լրագրող: Մեծ ակնկալիքների եւ ոգեւորության ժամանակաշրջան է: Ժողովուրդը լի է ձգտումներով, մենք անհամբեր սպասում ենք, թե երբ ենք միանալու ազգերի ընտանիքին: Շատ հետաքրքիր ժամանակաշրջանում ենք ապրում: