Ներանդերթալցիները փայտածխի վրա միս են պատրաստել եւ միմյանց մուլտֆիլմ ցուցադրել
Մոտ մեկ միլիոն տարի առաջ մարդիկ սովորել են կրակով եւ փայտածուխով միս պատրաստելու եղանակը, նման եզրակացության հանգել են Տորոնտոյի համալսարանի, ինչպես նաեւ Երուսաղեմի Հրեական համալսարանի հնեաբանները:
Գիտնականներն Աֆրիկայի հարավում գտնվող Վոնդերվարկ քարանձավում հայտնաբերել են փայտածխի եւ ոսկրերի մնացորդներ: Ժամանակակից խորովածի նախատիպի մնացորդները հայտնաբերվել են քարանձավի մուտքի 30 կմ խորության վրա:
Հետազոտողների ենթադրությամբ, մարդիկ քարանձավ են եկել մոտ երկու միլիոն տարի առաջ, իսկ ավելի ուշ սովորել են հավաքվել կրակի օջախի շուրջ`
դրանով իսկ զարգացնելով իրենց սոցիալական ունակությունները, մասնավորապես` խոհանոցային հմտությունները, ուտելիքը ջերմային մշակման ենթարկելու, ինչպես նաեւ մթերքը չորացնելու հետ կապված ունակությունները: Ուտելիքի (ինչպես մսի, այնպես էլ բանջարեղենի) պաշարների ստեղծման հմտությունը մադրու էվոլյուցիայի վրա մեծ ազդեցություն է գործել, հայտնում են գիտնականները` նշելով, որ եփված ուտելիքներն ավելի մեծ կալորիաներ են պարունակում, քան հում վիճակում գտնվող մթերքը:
Հնեաբաններից մեկի` Քրիս Օրգանի խոսքերով, նրանց հաջողվել է պարզել, որ ուտելիքի ջերմային մշակումը նպաստել է մարդու ատամների նվազեցմանը: Գիտնականների հավաստմամբ, նման փոփոխությունը կապված է ուտելու համար առավել քիչ ջանք գործածելու հետ: Տապակած եւ ապխտած մթերքներով ավելի փափուկ են, քան հումերը, որոնցով նախկինում սնվել է մարդը: Սակայն ընդհանուր առմամբ, գիտնականի պնդմամբ, հեշտացել է տղամարդու կյանքը, քանի որ դեռեւս այն ժամանակներից պատրաստման գործով զբաղվել է կինը:
Սննդի հետ կապված այս հայտնագործությունն առաջինը չէ, հիշեցնում է “Կոմսոմոլսկայա պրավդան”: Անցյալ տարի ամերիկյան գիտնականները եկել են եզրակացության, որ մարդու նախահայրերն ունեցել են նույն համային նախընտրությունները, ինչ եւ ժամանակակից մարդիկ: Նրանց մեծամասամբ գերել են սպիտակուցային սնունդը, քաղցր մրգերն ու եփված խոտաբույսերը:
Խորովածի հետ կապված հայտնագործությանը զուգահեռ Քեմբրիջի համալսարանի գիտնականները բացահայտել են նաեւ, որ խարույկի շուրջ հավաքվելը մարդու մոտ զարգացրել է նաեւ մշակույթը: Քարանձավի բնակիչները պատերի վրա նկարներ են պատկերել` ստոպ-կադրեր, որոնցից յուրաքանչյուրն իրար հաջորդող դրվագներ է ներկայացրել: Դա նմանվել է մուլտֆիլմի: Գիտնականները խոստացել են, որ քարանձավներում հայտնաբերված պատկերներով ժամանակակից մուլտֆիլմ կստեղծեն:
Ինչեւէ, հաշվի առնելով հայ ազգի` խորովածի նկատմամբ մեծ սերը, կարելի է կարծել, որ աշխարհում առաջին խորոված պատրաստողների մեջ են եղել նաեւ մեր նախահայրերը: Միգուցե հենց դրանով էլ բացատրվում է մեր առանձնահատուկ վերաբերմունքն այդ ուտելիքին: